Untitled Document
İşe alım sırasında verilen kararlar genellikle adayın teknik yetenek ve becerilerine dayanır ve adayın sosyal yetenekleri göz ardı edilir. Bu durum da teknik donanımı çok yüksek ancak bu donanımdan verimli bir biçimde yararlanmayı bilmeyen adayların işe alınması anlamına gelir. Bu tip çalışanlar, sosyal yetenekleri çok yetersiz olduğundan iş arkadaşlarıyla çok sık çatışmaya düşerler ve hayal kırıklıkları yaşarlar. Ayrıca liderlik vasıflarından ve firmaya önderlik edecek diğer vasıflardan yoksun oldukları için yükselme şansları azdır ve hep düşük seviyedeki pozisyonlarda çalışırlar.
Sosyal yeteneklerden yoksun, sadece teknik donanıma sahip birini işe almak standartların altında frenleme ve direksiyon sistemine sahip, müthiş güçlü bir motora sahip yarış arabası üretmeye benzer. Arabanız büyük bir ihtimalle çok hızlı gidecektir ancak sizin istediğiniz yere değil. Neyse ki hem teknik açıdan hem sosyal açıdan yetenekli kişileri işe almanın kolay ve masrafsız yolları var.
Sosyal yetenekler, bir kişinin diğerleriyle birlikte çalışıp başarılı işler ortaya koymasını ve uzun vadeli takım çalışmalarını güçlendirmeyi yansıtır. Sosyal yetenekler “duygusal zeka” ve “ sağduyu” başlıkları altında incelense de, aslında sosyal yeteneklerin dayandığı 4 temel karakteristik özellik vardır:
- KİŞİSEL FARKINDALIK: Eylemlerimizin başkalarını nasıl etkilediğinin farkında olmak.
- DUYARLILIK: Başkalarının isteklerine ve ihtiyaçlarına ilgi göstermek.
- SOSYAL ZEKA: Başkalarının davranışlarını ve algılarını etkileme yöntemlerini bilmek.
- KİŞİSEL KONTROL: Özellikle stres altında olduğumuz anlarda davranışlarımızı ve duygularımızı kontrol altına alabilme.
Tabii ki adaydan bu yeteneklerin hepsine sahip olunması beklenemez. Ancak unutulmamalıdır ki, bu yeteneklerin herhangi birinin eksikliğinden kaynaklanan bir sorun iş yerinde ve çalışanlar arasında büyük problemlere yol açacaktır.
Adayın sosyal yeteneklerini ölçmenin birkaç yolu vardır ve mülakat bu yolların en basitidir. Sosyal vasıflardan yoksun olan aday mülakat boyunca kesinlikle hatalar yapar. Ayrıca adaya diğer çalışanlarla birlikte öğle yemeği yemesini teklif edin ve bu sürede adayın diğer kişilerle etkileşiminin nasıl olduğunu gözlemleyin. Ilımlı bir açıdan bakacak olursak da, başkalarıyla uyum halinde çalışmayı gerektirmeyen pozisyonlar için başvuru yapan adaylarda çok fazla sosyal yetenek aramak şart değildir.
Duyarlılık özelliği de mülakat sırasında gözlemlenebilecek olmasına rağmen, biraz daha zordur. Adaylara kariyerlerini etkileyen noktaları ve iş yerinde yaşadıkları çatışmaları sorun. Ve adayın başkalarını nasıl tarif ettiğine dikkat edin. Cevaplar, adayın başkalarına karşı yargılayıcı mı yoksa duyarlı mı yaklaştığının ipuçlarını verir. Ayrıca referanslara danışmak da iyi bir fikirdir. Adayın belirttiği referansları arayın ve onlara bu kişiyle beraber çalışmanın nasıl bir şey olduğunu sorun. Eğer alacağınız cevaplar “ son derece bağımsız” veya “anlaşması zor” gibi olacak olursa, aday hakkında biraz daha araştırma yapmak isteyebilirsiniz.
Kişisel farkındalık ve kişisel kontrol değerlendirilmesi en zor sosyal özelliklerdir. Bu özellikleri değerlendirmenin en iyi yolu ise adayla küçük bir oyun oynamaktır.
Adaya iş ile ilgili kurgusal bir senaryo hazırlayın ve adaya bu senaryoda bir rol verin. Daha sonra adayın senaryodaki diğer kişilere karşı yaklaşımları sayesinde adayı değerlendirebilirsiniz. Eğer düzgün bir biçimde hazırlanır ve yönetilirse bu oyun yöntemi sosyal yetenekleri ölçmeye yarayan en etkili yöntemdir.
Ayrıca sosyal yetenekler, karakter testleri gibi standart anketler ile de ölçülebilir. Bu testler kişinin çevresindekilere karşı davranışlarının altında yatan sebepleri ortaya çıkarır. Bu testlerin uygulanması kolay ve masrafsızdır. Piyasada bu tip birçok test varken hangisinin daha iyi olduğuna karar vermek hayli zordur. O yüzden bu tip bir test seçerken bağımsız bir değerlendirme yöntemine sahip bir testi seçmek daha mantıklıdır.
Adayların sosyal yeteneklerini değerlendirdikten sonra, elde ettiğiniz bilgilerin başvuru yapılan pozisyonla bağlantılı olması çok önemlidir. Çünkü bu konuda vereceğiniz bir karar, firmadaki konumunuz açısından önem teşkil eder.